Sesquiterpenen (C15)

Sesquiterpenen (C15)

Sesquiterpenen zijn zwaardere, minder vluchtige koolwaterstoffen (C₁₅) die veel basisnoten en het “aardse” profiel van oliën bepalen. Ze komen voor als zuivere sesquiterpenen (bv. β-caryofylleen, humuleen, farneseen, zingibereen) en als geoxygeneerde varianten (sesquiterpenoïden) zoals patchoulol, α-bisabolol, nerolidol, cedrol en het distillatieproduct chamazuleen (blauwe kamille).

Disclaimer: Deze pagina is informatief en geen medisch advies. Raadpleeg een arts bij aandoeningen of medicatie. Volg altijd de gebruiksaanwijzing van de fabrikant. Onze pagina’s zijn (deels) automatisch gegenereerd en kunnen fouten bevatten.

Kerngegevens

  • Voorbeelden & formules (selectie)
    • β-Caryofylleen C₁₅H₂₄ · Humulene C₁₅H₂₄ · Farnesene C₁₅H₂₄ · Zingiberene C₁₅H₂₄
    • Patchoulol C₁₅H₂₆O · α-Bisabolol C₁₅H₂₆O · Nerolidol C₁₅H₂₆O · Cedrol C₁₅H₂₆O · Chamazuleen C₁₄H₁₆ (ontstaat tijdens distillatie)
  • Fysische eigenschappen (algemeen)
    Minder vluchtig, lang aanhoudend in geur, lipofiel, slecht wateroplosbaar; gevoelig voor oxidatie bij lucht/licht/warmte → koel, donker, luchtdicht bewaren.

Bronnen

  • β-Caryofylleen/humulene: zwarte peper, copaiba, hop
  • Farnesene: kamillefamilie, appeltoets in sommige oliën
  • Zingiberene: gember
  • Patchoulol: patchouli
  • α-Bisabolol & chamazuleen: (blauwe) kamille
  • Nerolidol: tea tree-varianten, neroli
  • Cedrol: cederhout

Mogelijke werking (waar mogelijk onderbouwd)

  • Geurbeleving: warme, aardse basis; grondend en verzachtend in blends.
  • Huidcomfort: sesquiterpenoïd-alcoholen (bv. α-bisabolol, patchoulol) worden vaak gebruikt in milde huidformules.
  • Ademruimte/ontspanning: als anker onder frissere topnoten (munt, citrus).
    Effecten zijn doorgaans mild/subjectief; geen medische claim.

Toepassing per vorm

– Zie disclaimer, informatie kan fouten bevatten –

  • Eten/Drinken: — niet aanbevelen (EO niet oraal gebruiken zonder medische begeleiding).
  • Druppels: ✓ voor diffuser of huidblend (niet oraal).
  • Huid: ✓ altijd verdund in draagolie/crème; vaak goed te verdragen.
  • Geur: ✓ ideaal als basisnoot; verlengt de blendduur.

Slim combineren (synergie)

  • Top + basis: combineer citrus/naald (top/midden) met patchouli/ceder/kamille (basis) voor ronding en langere houdbaarheid.
  • Huidblend: voeg 0,2–0,5% α-bisabolol toe aan een milde basis (jojoba/zoete amandel) voor een kalme huidfeel.
  • Fris + warm: nerolidol of cedrol tempert scherpe mint/eucalyptusprofielen.

Dosering & kwaliteit

– Zie disclaimer, informatie kan fouten bevatten –

  • Diffuser: 3–5 druppels per 100 ml water, 10–20 min; ventileer.
  • Huid (volwassene): 0,5–2% totaal EO voor dagelijks; lokaal kortdurend max. ±3%.
  • Kwaliteit: vraag om GC-MS (partij-analyse), herkomst/chemotype; bewaar koel/donker en sluit flessen direct.

Veiligheid & aandachtspunten

  • Over het algemeen huidvriendelijker dan fenolen/aldehyden, maar: altijd patchtest.
  • Oxidatie verhoogt kans op irritatie → gebruik verse olie, sluit goed af.
  • Asteraceae-gevoeligheid: wees alert bij (blauwe) kamille/CO₂-extracten met sesquiterpeen-lactonen.
  • Zwangerschap/kinderen/astma/medicatie: gebruik laag en spaarzaam; bij twijfel professioneel advies.
  • Fototoxiciteit: meestal niet relevant (anders dan koudgeperste citrus).

Keuzehulp (snelle checklist)

  • Basisnoot & huidzachtpatchoulol/α-bisabolol (patchouli/kamille).
  • Warme, kruidige diepteβ-caryofylleen/humulene (peper/copaiba/hop).
  • Milde fris-warm balansnerolidol/cedrol.

Veelgestelde vragen

Zijn sesquiterpenen hetzelfde als monoterpenen?
Nee. Ze zijn zwaarder (C15), ruiken langer door en liggen vaker in de basis van een blend.

Waarom is mijn blend met patchouli zo lang te ruiken?
Sesquiterpenen (en vooral hun alcoholen) vertragen verdamping en fixeren lichtere topnoten.

Kan ik kamille-EO puur op de huid gebruiken?
Beter niet: altijd verdunnen. Kamille is zachtaardig, maar oxidatie/allergie blijft mogelijk.


Informerend; geen medisch advies. Raadpleeg een deskundige bij zwangerschap, kinderen, luchtwegklachten, allergieën of medicatiegebruik.