Etherische oliën zijn geconcentreerde, vluchtige verbindingen uit planten. In onze kennisbank focussen we op drie bouwsteenfamilies met elk een eigen profiel: monoterpenen, monoterpenoïden en fenylpropanoïden. Inzet is vooral via geur en huid (altijd verdund), met nadruk op kwaliteit en veiligheid.

Disclaimer: Deze pagina is informatief en geen medisch advies. Raadpleeg een arts bij aandoeningen of medicatie. Volg altijd de gebruiksaanwijzing van de fabrikant. Onze pagina’s zijn (deels) automatisch gegenereerd en kunnen fouten bevatten.

Belangrijkste bouwstenen

1) Terpenen (koolwaterstoffen; opgebouwd uit isopreen)

• Monoterpenen (C₁₀H₁₆): limoneen (citrus), α/β-pineen (den), myrceen (hop), 1,8-cineol**
• Sesquiterpenen (C₁₅H₂₄): β-caryofylleen (zwarte peper/copaiba), humuleen (hop), farneseen (appel), zingibereen (gember)
  Profiel: fris → warm/aards; bepalen veel van de top- tot basisnoten; geschikt voor geur en lage dermale doseringen.
  *1,8-cineol wordt vaak als oxide geclassificeerd (terpenoïde); hier vermeld voor herkenning.

2) Terpenoïden (zuurstofhoudende terpenen)

• Monoterpenoïden (C₁₀ + O):
  Alcoholen (linalool, geraniol, menthol) • Esters (linalylacetaat, bornylacetaat) • Ketonen (menthon(e), carvone) • Aldehyden (citronellal) • Oxiden (1,8-cineol/eucalyptol)
• Sesquiterpenoïden (C₁₅ + O):
  patchoulol (patchouli), α-bisabolol & chamazuleen† (kamille), nerolidol (tea tree/neroli), cedrol (ceder)
  Profiel: vaak zachter op de huid, warmere basisnoten, goede blend-stabilisatoren.
  †Chamazuleen ontstaat tijdens distillatie uit voorloperstoffen.

3) Aromatische verbindingen (met benzeenring)

• Fenylpropanoïden (C6–C3): eugenol (kruidnagel), anethol (venkel/anijs), cinnamaldehyde (kaneel), estragol (dragon)
• Fenolische monoterpenoïden: thymol & carvacrol (tijm/oregano), chavicol (piment)
  Profiel & veiligheid: krachtig/“heet”; altijd zeer laag gedoseerd op de huid en kortdurend.

Vormen waarop je ze inzet

• Geur (aanbevolen): diffuser/persoonlijke inhaler. Korte sessies (10–20 min) en goed ventileren.
• Huid: altijd verdund in draagolie/crème. Richtwaarde dagelijks: 0,5–2% totaal EO (gevoelige huid lager; lokaal kortdurend max ±3%)
• Druppels: bedoeld voor diffuser of om een huidblend te maken — niet om te drinken.
• Eten/Drinken: ontraden zonder deskundige medische begeleiding.

Kwaliteit & opslag

• Kies oliën met partij-analyse (GC-MS), herkomst en chemotype.
• Bewaar koel, donker, goed afgesloten; vervang geoxideerde oliën.
• Let bij citrus op fototoxiciteit (koudgeperst) en kies zo nodig FCF (furocoumarine-arm).

Praktische toepassing

• Rust & slapen: lavendel (linalool/linalylacetaat) via geur of 1% huidblend.
• Heldere focus/ademruimte: den/eucalyptus (pinene/1,8-cineol) kort diffusen.
• Huidcomfort lokaal: tea tree (terpinen-4-ol) ≤1%, beperkt in tijd.

Veiligheid in het kort

• Niet innemen.
• Patchtest bij huidgebruik; stop bij irritatie.
• Fenolen (eugenol, thymol, carvacrol, kaneelaldehyde): “heet” → meestal ≤0,5–1% op kleine zones, kortdurend.
• Citrus (koudgeperst): vermijd zon/UV 12–24 u na aanbrengen.
• Kinderen/zwangerschap/borstvoeding/astma/medicatie: gebruik laag en spaarzaam, en overleg zo nodig met een professional.

Snel van start

1. Kies doel (rust, focus, huid) en passende familie.
2. Diffuser: 3–5 druppels/100 ml water, 10–20 min.
3. Huid: verdun tot 0,5–2% in draagolie; kleine zone, kortdurend.
4. Evalueer effect en tolerantie; pas dosering/duur aan.

Informatief; geen medisch advies. Raadpleeg een deskundige bij zwangerschap, kinderen, luchtwegklachten, medicatie of aanhoudende klachten.