Catechinen zijn flavan-3-olen die vooral in thee voorkomen. Ze worden vaak gelinkt aan vaatfunctie, metabole gezondheid en herstelsupport binnen een holistische leefstijl.

Kerngegevens

• Belangrijkste verbindingen & formules
  • EGCG (epigallocatechin-3-gallaat): C₂₂H₁₈O₁₁ (≈458,37 g/mol)
  • EGC (epigallocatechine): C₁₅H₁₄O₇ (≈306,27 g/mol)
  • ECG (epicatechin-3-gallaat): C₂₂H₁₈O₁₀ (≈442,37 g/mol)
  • EC / catechine: C₁₅H₁₄O₆ (≈290,27 g/mol)
• Fysische eigenschappen (algemeen)
  • Bitter/astringent; wateroplosbaar (warme extractie helpt).
  • Gevoelig voor oxidatie, hoge pH en langdurige verhitting.
  • Gallaatesters (EGCG/ECG) zijn wat minder oplosbaar; stabiliteit ↑ met vitamine C.
  • Koel, donker en luchtdicht bewaren.

Bronnen

• Groene thee (matcha, sencha) → rijkst aan catechinen (m.n. EGCG).
• Witte thee (hoog, variabel), oolong/zwarte thee (gedeeltelijk geoxideerd → theaflavinen).
• Overig: cacao (EC/catechine), appel­schil, bessen, druif/pit (lager).

Mogelijke werking (waar mogelijk wetenschappelijk onderbouwd)

• Vaatfunctie & microcirculatie via beïnvloeding van NO/eNOS.
• Antioxidatief & ontstekingsmodulerend (o.a. NF-κB routes, contextafhankelijk).
• Metabole markers: bescheiden effecten gerapporteerd op lipiden/glucose (heterogeen).
• Darmmicrobioom: polyfenolen en metabolieten kunnen de microbiële samenstelling beïnvloeden.
  Effecten zijn gemiddeld en afhankelijk van dosis, duur, matrix en individu; geen geneeskundige belofte.

Toepassing per Vorm

• Eten: appel­schil, cacao, bessen. Laagdrempelig; lagere catechine-doses.
• Drinken: groene/witte thee, matcha. Warme extractie; zettijd/temperatuur sturen sterkte.
• Druppels: gestandaardiseerde groene-thee-extracten (alcohol/glycerol). Let op EGCG-gehalte.
• Huid: cosmetisch (antioxidant/kalmerend) in crèmes/sera.
• Geur: niet relevant (catechinen zijn nauwelijks vluchtig).

Slim combineren (synergie)

• Vitamine C (citroen) in thee → stabiliteit/opname van catechinen.
• Thee + adem/ritueel vóór focus- of herstelmoment; theanine uit thee kan de cafeïne-randjes verzachten.
• Timing t.o.v. ijzer: drink thee niet direct bij ijzerrijke maaltijden (ijzerbinding).

Dosering & kwaliteit

• Een kop groene thee levert grofweg 50–150 mg catechinen (sterk variabel).
• In supplementen: houd EGCG <300–400 mg/dag (totaal) aan, tenzij arts anders adviseert; hoge doses ↑ risico op leverenzym-stijging.
• Kies kwalitatieve thee; let op zettemperatuur (±70–80 °C) en zetduur (2–3 min voor mild, langer is sterker maar bitterder).

Veiligheid & aandachtspunten

• Cafeïne (theïne) kan slaap verstoren of onrust geven; kies decaf of korter trekken.
• Maag/darm: tannines kunnen misselijkheid geven op lege maag.
• IJzerabsorptie: beperk rondom ijzerrijke maaltijden/supplementen.
• Lever: zeldzame leverreacties gemeld bij hoge-dose EGCG-extracten; stop bij klachten (misselijkheid, donkere urine, pijn rechterbovenbuik) en overleg met arts.
• Interactie: catechinen kunnen geneesmiddelabsorptie beïnvloeden (sporadische case-data, o.a. met bepaalde β-blokkers); houd afstand in tijd en overleg bij medicatie.

Keuzehulp (snelle checklist)

• Doel = rustige focus → groene thee of matcha (catechinen + theanine).
• Gevoelig voor cafeïne? → kort trekken, lagere dosis, of (gedeeltelijk) decaf.
• Meer catechinen? → 2–3 koppen verspreid over de dag + citroen.
• Supplement? → kies gestandaardiseerd EGCG, vermijd hoge doseringen, neem bij voorkeur bij de maaltijd (tenzij anders geadviseerd).

Veelgestelde vragen

Maakt melk thee “ineffectief”?
Data is gemengd. Eiwitten kunnen binden, maar het netto-effect hangt af van dosis en context. Kies wat je goed verdraagt.

Matcha of gewone groene thee?
Matcha bevat het hele blad (poeder) → vaak meer catechinen/theanine per portie, maar ook meer cafeïne.

Kan ik catechinen verhitten in recepten?
Korte verhitting kan, maar langdurig koken en alkalische omstandigheden breken ze af. Voeg later toe of kies voor drankvorm.

---

Dit is informatief en geen medisch advies. Overleg met je arts bij aandoeningen of medicatiegebruik.